Dla lekarzy

Optymalizacja diagnostyki krztuśca

 

Właściwa i dokładna diagnoza krztuśca możliwa jest tylko w przeciągu kilku pierwszych tygodni od wystąpienia objawów i tylko z wykorzystaniem metody PCR (łańcuchowa reakcja polimerazy). Kontrola przebiegu odbywa się przy pomocy metod serologicznych.

 

Bordetella pertussis, pierwotny czynnik chorobotwórczy krztuśca (kokluszu), przenoszony jest drogą kropelkową przez osoby zakażone lub nosicieli bezobjawowych. Zapadalność na tę chorobę wzrasta w okresie jesienno-zimowym (dane dotyczą Europy Środkowej).

 

Charakterystyka bakterii

Bordetella pertussis: bezwzględnie tlenowa grammujemna pałeczka, wytwarzająca otoczkę, nieposiadająca zdolności ruchu.

 

Czynniki wirulencji: toksyna krztuścowa (PT), hemaglutynina włókienkowa i inne.

 

Inne bakterie z rodzaju Bordetella, takie jak B. parapertussis i B. bronchiseptica wywołują łagodniejsze postaci kokluszu i występują rzadziej.

 

Diagnostyka laboratoryjna

Stwierdzenie obecności DNA bakterii w wymazie z nosogardzieli odbywa się przy użyciu metody PCR. Badanie wykrywa materiał genetyczny B. pertussis i B. parapertussis.

 

Materiał pobierany jest do specjalnych pojemników, które można zamówić w laboratorium. Optymalny przedział czasowy na wykonanie badania metodą PCR mieści w pierwszych kilku tygodniach od wystąpienia objawów. Serologiczne stwierdzenie obecności przeciwciał przeciwko Bordetella pertussis przebiega przy zastosowaniu metody ELISA (Enzyme Linked Immunosorbend Assay). Materiał badany stanowi surowica.

 

 

Materiał badany

System pobrania materiału

Temperatura przechowywania

PCR

wymaz

wymazówka

lodówka 2-8 st. C

ELISA

krew

biała probówka na skrzep (Monovette)

temperatura pokojowa

 

 

Wskazówki

  • podejrzenie infekcji istnieje w przypadku serokonwersji i bardzo wysokich mianach przeciwciał klasy IgG,

  • serologicznie nie można rozróżnić odpowiedzi organizmu na szczepienie od infekcji. Ocena wyników badań serologicznych powinna nastąpić przynajmniej 3 lata od ostatniego szczepienia przeciwko krztuścowi (prosimy o umieszczenie stosownej informacji na skierowaniu),

  • interpretacja wyniku również na podstawie wcześniejszych danych,

  • na podstawie badań serologicznych nie jest możliwe określenie statusu immunologicznego,

  • prosimy zwrócić uwagę na zmiany w wartościach referencyjnych!

 

 

Klasa przeciwciał

Wynik pozytywny

IgG

>100 U

IgM

>11,5 U

IgA

_>12 U

 

 

Objawy kliniczne

Czas inkubacji wynosi 7-20 dni. Przebieg choroby po okresie inkubacji można podzielić na trzy stadia.

 

Faza kataralna (nieżytowa, 1-2 tygodni)

  • objawy grypopodbne: katar, lekki kaszel, ogólne osłabienie.

  •  

        Faza napadowego kaszlu (4-6 tygodni)

  • u dzieci: typowe napady kaszlu, z wadawaniem charakterystycznego dźwięku,

  • częste zadławienia na skutek wydzielania gęstego śluzu i/lub wymioty,

  • napady częstsze i silniejsze w nocy niż w ciągu dnia.

         U częściowo odpornych ludzi młodych i dorosłych krztusieć przebiega jako długo trwający kaszel bez typowych znamion.

 

Faza zdrowienia (6-10 tygodni)

  • stopniowe przemijanie napadów kaszlu,

  • możliwe komplikacje: zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego, encefalopatia,                               u niemowląt może dojść do bezdechu nocnego.

     

Diagnostyka różnicowa

  • infekcje wywołane adenowirusami, RSV, wirusem grypy typu B, wirusami parainfluenza, mykoplazmy, chlamydie,

  • niemowlęta: infekcja mieszana wywołana przez B. pertussis i wirusa np.: RSV,

  • małe dzieci: zachłyśnięcie ciałem obcym.

 

Środki zapobiegania

Niemowlęta po ukończeniu drugiego miesiąca życia powinny otrzymać 3 szczepionki (w drugim, trzecim i czwartym miesiącu życia). Szczepionkę przpominającą należy podać pomiędzy 11 a 14 miesiącem życia. Kolejne powinny zostać wykonane pomiędzy 5 i 6, jak również 9 a 17 rokiem życia, jako szczepionka kombinowana przeciwko tężcowi, dyfterytowi i krztuścowi.

Niemiecka komisja ds. Szczepień zaleca również szczepienie dla osób, które w przeciągu ostatnich 10 lat nie otrzymały szczepienia. W szczególności dotyczy to kobiet w wieku rozrodczym i osób mających kontakt z niemowlętami (rodzice, rodzeństwo, dziadkowie, nianie), jak również personelu medycznego i  pracowników instytucji publicznych.

Osoby, które nie wykształciły dostatecznej odporności na skutek szczepienia mogą być nosicielami, jak również mogą zachorować na krztusiec bez wykształcenia typowych objawów.

 

Terapia 

Zalecana antybiotykoterpia z zastosowaniem makrolidów takich jak azytromycyna, klarytromycyna i roksitromycyna. Od ósmego roku życia jako alternatywę można zastosować doksycyklinę. Leczenie powinno trwać tak długo, jak długo istnieje ryzyko zakażenia (koniec inkubacji, faza kataralna, do trzech tygodni po rozpoczęciu fazy napadowego kaszlu).

 

Obowiązek zgłoszenia

Obowiązek ten nałożony na lekarza i laboratorium dotyczy tylko nowych landów. Zgodnie z niemieckim prawem wszelkie podejrzenia i zachorowania w instytucjach publicznych (opieka nad niemowlętami, dziećmi i młodzieżą) muszą zostać zgłoszone właściwemu urzędowi do spraw zdrowia, z podaniem nazwy choroby i nazwiska chorującego.

 

Przpadek zostaje zgłoszony gdy:

- badanie PCR dało wynik pozytywny,

- w surowicy wysokie miano przeciwciał klasy IgG w pierwszej próbce lub znaczący wzrost miana przeciwciał w kolejnych próbach.


Szukaj

Kontakt
IMD Labor Oderland GmbH
MVZ Ärztliches Labor Dr. Frank Berthold und Kollegen
Am Kleistpark 1
15230 Frankfurt (Oder)
T: +49(0) 335 5581-100
F: +49(0) 335 5581-160
> email
> Dojazd
> Impressum

Unser Internetauftritt in Deutsch:
> www.imd-oderland.de/