Dla lekarzy

Cystatyna C – wczesny marker chorób nerek i wskaźnik funkcji nerek

 

Cystatyna C jest nieglikolizowanym, niskocząsteczkowym białkiem o masie cząteczkowej 13,4 KD, które jest stale produkowane w każdej komórce jądrzastej.

W 1984 AJ Barret po raz pierwszy opisał funkcje cystatyny C. Jej poziom regulowany jest przez proteazy uwalniane z uszkodzonych lizosomów. Cystatyna C niemal w 100% ulega filtracji kłębuszkowej, w kanaliku proksymalnym natomiast resorpcji. Stężenie cystatyny C  w surowicy jest zatem zależne tylko od wielkości filtracji kłębuszkowej (GFR).

U wcześniaków i niemowlaków występuje fizjologicznie podwyższony poziom cystatyny C (na skutek niedojrzałości nerek), który normalizuje się w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy życia i pozostaje na stałym poziomie do 50 roku życia.

 

 

Znaczenie kliniczne

 

Badania porównawcze cystatyny C i metody referencyjnej (klirensu inuliny i chromu 51) w zakresie określenia wartości GFR wskazują niemalże liniową zależność między stężeniem cystatyny C a wielkością GFR. Ponieważ kreatynina wzrasta dopiero przy 50% spadku GFR, cystatynę C uważa się za dobry wskaźnik subklinicznej niewydolności nerek. Już niewielki spadek filtracji kłębuszkowej prowadzi do znaczącego wzrostu stężenia cystatyny C, co wpływa na przewagę tego oznaczenia, zwłaszcza wśród pacjentów, u których dopiero rozpoczyna się proces chorobowy w nerkach wykazujących prawidłowe wartości kreatyniny i klirensu kreatyniny.

 

Zalety oznaczenia cystatyny C

  • stężenie niemalże całkowicie wprost proporocjonalne do GFR,

  • wielkość niezależna od wieku(w przedziale 1-50 r. ż.), płci, wagi, masy mięśniowej i nawyków żywieniowych,

  • procesy nowotworzenia i zapalne nie wpływają na spadek wartości,

  • szczególnie polecane dla dzieci,

  • oznaczenie tylko w surowicy, wynik dostępny tego samego dnia,

  • wielkość wzrasta już w przypadku dyskretnego obniżenia GFR,

  • wrażliwa w zakresie „niewidocznym” dla kreatyniny.

Wady oznaczenia klirensu kreatyniny

  • wzrost dopiero przy 50% spadku GFR,

  • zależny od wieku, płci, masy mięśniowej i diety,

  • wymagana dobowa zbiórka moczu, często błędnie pobierana,

  • wyniki dopiero po 24 godzinach.

Wskazania

  • screening w przypadku niewydolności nerek,

  • ostre i przewkłe choroby nerek,

  • choroby obejmujące nerki,

  • dializy i przeszczep nerki,

  • leczenie substancjami nefrotoksycznymi,

  • wczesne rozpoznanie preeklampsji.

 

 

Pobranie próbki/preanalityka

Przygotowanie pacjenta: przyjmowanie metylprednizolonu prowadzi do wzrostu stężenia, a przyjmowanie cyklosporyny A prowadzi do spadku stężenia cystatyny C. Poza tym nie występują żadne ograniczenia metody.

Materiał: surowica.

Preanalityka: pobrana próba musi tego samego dnia zostać dostarczona do laboratorium.

W razie pytań jesteśmy do Państwa dyspozycji.


Szukaj

Kontakt
IMD Labor Oderland GmbH
MVZ Ärztliches Labor Dr. Frank Berthold und Kollegen
Am Kleistpark 1
15230 Frankfurt (Oder)
T: +49(0) 335 5581-100
F: +49(0) 335 5581-160
> email
> Dojazd
> Impressum

Unser Internetauftritt in Deutsch:
> www.imd-oderland.de/